Bệnh trĩ nội là gì? Cấp độ, dấu hiệu và cách điều trị hiệu quả

Bệnh trĩ nội là gì? Đây là tình trạng thường gặp nhưng nhiều người chỉ nhận biết khi xuất hiện chảy máu hoặc búi trĩ sa ra ngoài. Bệnh được chia thành 4 cấp độ với những biểu hiện khác nhau, từ nhẹ đến nặng. Hiểu rõ dấu hiệu, nguyên nhân và mức độ bệnh sẽ giúp người bệnh chủ động lựa chọn hướng điều trị phù hợp, từ điều trị nội khoa đến can thiệp ngoại khoa khi cần thiết. 

Bài viết được tham vấn chuyên môn bởi Ban cố vấn Dược phẩm Hoàng Long ViNa – TS.BS Nguyễn Thị Minh Thu, Trưởng khoa Khám bệnh Bệnh viện Y học cổ truyền Bộ Công An, nhằm mang đến những thông tin chính xác và hữu ích cho người đọc.

Bệnh trĩ nội là gì?

Bệnh trĩ nội là tình trạng các đám rối tĩnh mạch ở vùng hậu môn – trực tràng bị giãn và phình quá mức, hình thành các búi trĩ phía trên đường lược, bên trong ống hậu môn. Đây là điểm khác biệt cơ bản so với trĩ ngoại, khi búi trĩ hình thành phía dưới đường lược, ở vùng da quanh hậu môn. Vì nằm bên trong nên trĩ nội thường khó quan sát bằng mắt thường ở giai đoạn đầu và có thể không gây đau rõ rệt; trong khi trĩ ngoại dễ nhận thấy hơn và có thể gây đau, sưng, đặc biệt khi xuất hiện huyết khối.

Khi bệnh trĩ nội tiến triển, các búi trĩ có thể tăng kích thước và sa xuống qua lỗ hậu môn khi đi đại tiện. Tùy mức độ, búi trĩ có thể tự co lên, cần dùng tay đẩy lên hoặc không thể đẩy trở lại ống hậu môn. Dựa vào mức độ sa này, trĩ nội được chia thành 4 cấp độ, từ độ 1 đến độ 4.

Bệnh trĩ nội có mấy cấp độ?

Bệnh trĩ nội được chia thành 4 cấp độ (độ 1 đến độ 4) dựa chủ yếu vào mức độ sa của búi trĩ qua lỗ hậu môn. Cấp độ càng cao, búi trĩ càng có xu hướng sa nhiều và khó tự co trở lại.

• Trĩ nội độ 1: Búi trĩ mới hình thành và vẫn nằm bên trong ống hậu môn, chưa sa ra ngoài. Người bệnh có thể gặp tình trạng đi ngoài ra máu, thường là máu đỏ tươi, nhưng các triệu chứng khác có thể chưa rõ ràng.
• Trĩ nội độ 2: Búi trĩ sa ra ngoài khi đi đại tiện hoặc rặn, nhưng sau đó có thể tự co lên mà không cần dùng tay đẩy. Tình trạng chảy máu, ngứa hoặc khó chịu vùng hậu môn có thể xuất hiện rõ hơn.
• Trĩ nội độ 3: Búi trĩ sa ra ngoài khi đi đại tiện hoặc gắng sức nhưng không tự co lên, người bệnh phải dùng tay đẩy búi trĩ trở lại bên trong. Búi trĩ có thể sa thường xuyên hơn và gây cảm giác vướng, khó chịu.
• Trĩ nội độ 4: Búi trĩ sa thường xuyên hoặc nằm bên ngoài hậu môn và không thể tự đẩy trở lại, ngay cả khi dùng tay. Ở mức độ này, búi trĩ có thể gây nhiều khó chịu và thường cần được bác sĩ đánh giá để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Dấu hiệu bệnh trĩ nội

Dấu hiệu bệnh trĩ nội có thể khác nhau tùy theo mức độ tiến triển. Ở giai đoạn đầu, triệu chứng đôi khi khá nhẹ và dễ bị bỏ qua; khi búi trĩ lớn dần hoặc bắt đầu sa ra ngoài, cảm giác khó chịu và các biểu hiện tại vùng hậu môn thường rõ rệt hơn.

• Đi ngoài ra máu: Đây là một trong những biểu hiện thường gặp của trĩ nội. Người bệnh có thể thấy máu đỏ tươi dính trên giấy vệ sinh, phân hoặc nhỏ giọt sau khi đi đại tiện, đặc biệt khi phân cứng hoặc phải rặn. 
• Sa búi trĩ: Khi trĩ nội tiến triển, búi trĩ có thể sa xuống qua lỗ hậu môn khi đi đại tiện. Ở độ 2, búi trĩ thường tự co lên sau khi đi tiêu; đến độ 3, người bệnh phải dùng tay đẩy búi trĩ trở lại; ở độ 4, búi trĩ sa thường xuyên và không thể đẩy vào trong.
• Cảm giác vướng, khó chịu ở hậu môn: Búi trĩ sa hoặc tăng kích thước có thể tạo cảm giác vướng, cộm hoặc khó chịu, nhất là khi ngồi lâu, đi đại tiện hoặc vận động.
• Ngứa, ẩm ướt hoặc kích ứng quanh hậu môn: Khi búi trĩ sa ra ngoài, dịch nhầy hoặc khó vệ sinh sạch vùng hậu môn có thể khiến người bệnh cảm thấy ngứa, ẩm ướt và khó chịu.
• Đau hoặc khó chịu vùng hậu môn: Trĩ nội giai đoạn đầu thường không gây đau rõ rệt. Cảm giác đau có thể xuất hiện khi búi trĩ sa nhiều, bị kích thích hoặc có biến chứng. Vì vậy, đau hậu môn dữ dội hoặc xuất hiện đột ngột cũng cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.

Nguyên nhân gây bệnh trĩ nội

Bệnh trĩ nội hình thành do sự giãn của các đám rối tĩnh mạch hậu môn – trực tràng, kết hợp với sự suy yếu của mô nâng đỡ. Tăng áp lực kéo dài lên vùng hậu môn – trực tràng là yếu tố quan trọng, thường liên quan đến:

• Táo bón, rặn khi đi tiêu: Phân cứng và thói quen rặn làm tăng áp lực lên tĩnh mạch, tạo điều kiện hình thành hoặc làm nặng búi trĩ.
• Ngồi lâu, ít vận động: Làm tăng áp lực vùng hậu môn và dễ đi kèm táo bón.
• Tiêu chảy kéo dài: Đi ngoài nhiều lần, rặn thường xuyên có thể kích thích và làm tăng áp lực vùng hậu môn.
• Thai kỳ: Tử cung phát triển gây áp lực lên mạch máu vùng chậu, cùng với thay đổi nội tiết và táo bón, làm tăng nguy cơ mắc trĩ.
• Thừa cân, béo phì: Làm gia tăng áp lực lên vùng chậu và hậu môn – trực tràng.
• Thường xuyên nâng vật nặng, gắng sức: Đặc biệt khi nín thở, có thể làm tăng áp lực trong ổ bụng và vùng hậu môn.
• Tuổi tác: Mô nâng đỡ suy yếu theo thời gian, khiến búi trĩ dễ hình thành và sa xuống.

Nhìn chung, trĩ nội thường do nhiều yếu tố kết hợp. Duy trì thói quen đi tiêu phù hợp, hạn chế rặn, ăn đủ chất xơ, uống đủ nước và vận động thường xuyên giúp giảm nguy cơ bệnh tiến triển.

Cách điều trị bệnh trĩ nội

Điều trị bệnh trĩ nội phụ thuộc vào cấp độ trĩ, mức độ triệu chứng và tình trạng cụ thể của từng người. Với trường hợp nhẹ, ưu tiên điều chỉnh thói quen sinh hoạt và điều trị nội khoa; khi búi trĩ sa nhiều hoặc không đáp ứng với các biện pháp bảo tồn, bác sĩ có thể cân nhắc thủ thuật hoặc phẫu thuật.

Điều trị nội khoa

Điều trị nội khoa thường được áp dụng với trĩ nội mức độ nhẹ hoặc nhằm kiểm soát triệu chứng, bao gồm:

• Điều chỉnh chế độ ăn: Tăng chất xơ, uống đủ nước để làm mềm phân, hạn chế táo bón.
• Thay đổi thói quen đi tiêu: Không rặn mạnh, không ngồi toilet quá lâu và duy trì thời điểm đi tiêu phù hợp.
• Tăng cường vận động: Hạn chế ngồi lâu, tránh các hoạt động làm tăng áp lực vùng hậu môn – trực tràng.
• Sử dụng thuốc khi có chỉ định: Có thể dùng thuốc hỗ trợ giảm chảy máu, sưng, đau hoặc cải thiện triệu chứng theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Chăm sóc vùng hậu môn: Giữ sạch, tránh kích ứng và có thể áp dụng các biện pháp ngâm/rửa phù hợp để giảm khó chịu.

Điều trị ngoại khoa

Khi các biện pháp điều trị bảo tồn không cải thiện triệu chứng, búi trĩ tiếp tục sa hoặc bệnh đã tiến triển, bác sĩ có thể cân nhắc thủ thuật can thiệp hoặc phẫu thuật. Mục tiêu là kiểm soát tình trạng chảy máu, giảm sa búi trĩ và cải thiện sự khó chịu, tùy theo mức độ bệnh.

• Thủ thuật ít xâm lấn: Thường được cân nhắc với một số trường hợp trĩ nội độ 2-3, đặc biệt khi triệu chứng chảy máu hoặc sa búi trĩ không đáp ứng tốt với điều trị nội khoa. Các phương pháp có thể bao gồm thắt vòng cao su, chích xơ hoặc một số kỹ thuật can thiệp khác. Việc lựa chọn phụ thuộc vào kích thước, vị trí búi trĩ và tình trạng cụ thể.
• Phẫu thuật: Có thể được chỉ định khi búi trĩ sa nhiều, trĩ nội độ 3-4, búi trĩ không thể đẩy trở lại, triệu chứng kéo dài hoặc ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt. Một số phương pháp phẫu thuật nhằm cắt bỏ búi trĩ, trong khi các kỹ thuật khác tập trung vào giảm sa, đưa búi trĩ trở lại vị trí phù hợp hoặc làm giảm lượng máu đến búi trĩ.

Khi nào cần can thiệp?

Người bệnh nên đi khám chuyên khoa hậu môn – trực tràng khi có chảy máu tái diễn hoặc kéo dài, búi trĩ sa thường xuyên, phải dùng tay đẩy lên, không thể đẩy vào trong, hoặc các triệu chứng không cải thiện sau khi đã điều chỉnh sinh hoạt.

Đặc biệt, nếu chảy máu nhiều, đau dữ dội, chóng mặt hoặc có dấu hiệu bất thường, cần được đánh giá y tế sớm để loại trừ các nguyên nhân khác ngoài bệnh trĩ.

Thanh Hậu An – Giải pháp hỗ trợ chăm sóc cho người bị trĩ nội

Với người bị trĩ nội, đặc biệt ở giai đoạn búi trĩ đã sa ra ngoài, cảm giác vướng, khó chịu, ngứa rát hoặc ẩm ướt vùng hậu môn có thể ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hằng ngày. Việc chăm sóc vùng hậu môn đúng cách cũng giúp người bệnh duy trì sự thoải mái và hỗ trợ kiểm soát các triệu chứng khó chịu.

Thanh Hậu An là giải pháp chăm sóc vùng hậu môn từ bên ngoài bằng phương pháp ngâm, không cần uống, bôi hay đặt. Khi ngâm, dung dịch tiếp xúc trực tiếp với vùng hậu môn và búi trĩ đã sa ra ngoài, hỗ trợ làm dịu cảm giác khó chịu, ngứa rát và ẩm ướt; đồng thời hỗ trợ săn se vùng hậu môn.

Với người bị trĩ nội độ 3-4, khi búi trĩ thường xuyên sa ra ngoài, hình thức ngâm ngoài tác động trực tiếp tại vùng cần chăm sóc là một lựa chọn thuận tiện, nhẹ nhàng, đặc biệt với những người e ngại các sản phẩm phải uống, bôi hoặc đặt. Tuy nhiên, Thanh Hậu An không thay thế thuốc điều trị, thủ thuật hoặc phẫu thuật khi có chỉ định.

Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn bệnh trĩ nội là gì, các cấp độ, dấu hiệu nhận biết và phương pháp điều trị phù hợp. Nếu cần tìm hiểu thêm về bệnh trĩ nội và cách chăm sóc vùng hậu môn, bạn có thể truy cập website Hoàng Long Vina hoặc liên hệ hotline 1800.088.818 để được dược sĩ hỗ trợ.