Trĩ nội và trĩ ngoại khác nhau thế nào? Chuyên gia hướng dẫn cách điều trị an toàn

Trĩ nội và trĩ ngoại là hai dạng bệnh trĩ phổ biến, có nhiều điểm khác biệt về vị trí hình thành, triệu chứng và mức độ ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh. Tuy nhiên, không ít người vẫn nhầm lẫn giữa trĩ nội và trĩ ngoại, dẫn đến việc lựa chọn phương pháp chăm sóc, điều trị chưa phù hợp.

Theo các chuyên gia y tế, việc nhận biết đúng loại trĩ ngay từ sớm đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát triệu chứng, giảm đau rát, ngứa hậu môn và hạn chế nguy cơ biến chứng.Vậy trĩ nội và trĩ ngoại khác nhau thế nào? Dấu hiệu nhận biết từng loại ra sao và đâu là cách điều trị an toàn, hiệu quả?

Trong bài viết dưới đây, PGS.TS.BS Nguyễn Quang Duật – chuyên gia trong lĩnh vực Tiêu hóa, thành viên ban cố vấn Dược phẩm Hoàng Long ViNa sẽ giúp bạn giải đáp chi tiết về nguyên nhân hình thành, đặc điểm nhận biết của trĩ nội, trĩ ngoại, đồng thời chia sẻ những giải pháp hỗ trợ cải thiện triệu chứng hiệu quả, an toàn, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Trĩ nội và trĩ ngoại là gì? Vì sao cần phân biệt?

Bệnh trĩ là một trong những bệnh lý vùng hậu môn – trực tràng phổ biến, xảy ra khi các đám rối tĩnh mạch ở khu vực hậu môn bị giãn quá mức, gây sưng phồng, đau rát, chảy máu hoặc hình thành búi trĩ. Trong đó, trĩ nội và trĩ ngoại là hai dạng thường gặp nhất. Mặc dù có cùng nguyên nhân liên quan đến sự suy yếu của hệ thống tĩnh mạch hậu môn, nhưng hai loại trĩ này có sự khác biệt rõ rệt về vị trí hình thành, triệu chứng và hướng điều trị.

Theo các chuyên gia y học, việc nhận biết trĩ nội và trĩ ngoại khác nhau thế nào đóng vai trò quan trọng trong quá trình chăm sóc và điều trị. Nếu phát hiện sớm, người bệnh có thể áp dụng các phương pháp hỗ trợ phù hợp, giảm nhanh cảm giác khó chịu, hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển nặng hoặc xuất hiện biến chứng.

Trĩ nội hình thành phía trên đường lược của ống hậu môn, nơi có ít dây thần kinh cảm giác nên giai đoạn đầu thường khó nhận biết. Trong khi đó, trĩ ngoại xuất hiện dưới đường lược, nằm ngay bên ngoài hậu môn nên người bệnh thường dễ cảm nhận được sự bất thường như đau, cộm, vướng hoặc xuất hiện cục thịt thừa.

>>>> Cùng tìm hiểu ngay trong bài viết: Những dấu hiệu bệnh trĩ: Nhận biết sớm và hướng điều trị an toàn, hiệu quả

Sự khác nhau giữa trĩ nội và trĩ ngoại theo chuyên gia

Trĩ nội là gì?

Trĩ nội là tình trạng các búi trĩ hình thành bên trong ống hậu môn, phía trên đường lược. Ở giai đoạn đầu, người bệnh thường khó phát hiện vì búi trĩ nằm sâu bên trong và chưa gây cảm giác đau rõ rệt.

Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến trĩ nội là do áp lực kéo dài lên hệ thống tĩnh mạch vùng hậu môn, khiến các mạch máu bị căng giãn, mất khả năng đàn hồi và dần tạo thành búi trĩ.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc trĩ nội gồm:

• Táo bón kéo dài, thường xuyên rặn khi đi đại tiện.
• Chế độ ăn thiếu chất xơ, ít rau xanh và trái cây.
• Uống ít nước khiến phân khô cứng.
• Ngồi lâu, ít vận động.
• Công việc phải đứng hoặc ngồi trong thời gian dài.
• Phụ nữ mang thai, sau sinh.
• Người lớn tuổi có sự suy giảm đàn hồi của thành mạch.

Các cấp độ của trĩ nội

Trĩ nội thường được chia thành 4 cấp độ:

Trĩ nội độ 1:

Búi trĩ mới hình thành bên trong hậu môn, chưa sa ra ngoài. Triệu chứng thường gặp là chảy máu khi đi đại tiện, máu có thể nhỏ giọt hoặc dính trên giấy vệ sinh.

Trĩ nội độ 2:

Búi trĩ có thể sa ra ngoài khi rặn đại tiện nhưng tự co lên được sau đó. Người bệnh có thể cảm thấy vướng víu, khó chịu vùng hậu môn.

Trĩ nội độ 3:

Búi trĩ sa ra ngoài khi đi đại tiện hoặc vận động mạnh và cần dùng tay đẩy vào. Giai đoạn này thường gây ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt hàng ngày.

Trĩ nội độ 4:

Búi trĩ thường xuyên nằm ngoài hậu môn, không thể tự co lại, dễ bị tổn thương, viêm nhiễm và gây đau rát.

Trĩ ngoại là gì?

Khác với trĩ nội, trĩ ngoại hình thành ở phía dưới đường lược, ngay dưới lớp da quanh hậu môn. Vì nằm ở vị trí dễ quan sát nên người bệnh thường nhận biết sớm hơn khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường.

Búi trĩ ngoại thường gây cảm giác khó chịu do chịu tác động trực tiếp từ hoạt động đi lại, ngồi hoặc vệ sinh hàng ngày.

Một số nguyên nhân phổ biến gây trĩ ngoại bao gồm:

• Áp lực ổ bụng tăng cao.
• Rặn mạnh khi đi vệ sinh.
• Táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài.
• Thói quen ngồi lâu.
• Mang thai làm tăng áp lực lên vùng chậu.
• Chế độ ăn uống thiếu khoa học.

Dấu hiệu nhận biết trĩ ngoại

Người bị trĩ ngoại có thể gặp những triệu chứng như:

• Xuất hiện cục thịt nhỏ hoặc búi bất thường quanh hậu môn.
• Cảm giác đau, rát, khó chịu khi ngồi.
• Ngứa hậu môn.
• Sưng đỏ vùng hậu môn.
• Có thể chảy máu khi búi trĩ bị cọ xát hoặc tổn thương.
• Xuất hiện cục máu đông trong búi trĩ gây đau dữ dội.

Do búi trĩ ngoại nằm bên ngoài nên người bệnh thường dễ nhận thấy hơn so với trĩ nội. Tuy nhiên, nếu không chăm sóc đúng cách, tình trạng viêm nhiễm hoặc đau kéo dài có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.

>>>> Tìm hiểu thêm: Điều trị bệnh trĩ như thế nào để giảm đau, giảm chảy máu và hạn chế tái phát?

Trĩ nội và trĩ ngoại khác nhau thế nào? Bảng so sánh chi tiết

Để hiểu rõ hơn trĩ nội và trĩ ngoại khác nhau thế nào, người bệnh có thể dựa vào những tiêu chí sau:

Tiêu chí	Trĩ nội	Trĩ ngoại
Vị trí hình thành	Bên trong ống hậu môn, trên đường lược	Dưới đường lược, quanh hậu môn
Khả năng quan sát	Khó nhìn thấy ở giai đoạn đầu	Có thể nhìn hoặc sờ thấy búi trĩ
Triệu chứng nổi bật	Chảy máu khi đại tiện, sa búi trĩ	Đau rát, sưng, cộm, khó chịu
Mức độ đau	Thường ít đau ở giai đoạn đầu	Dễ gây đau do có nhiều dây thần kinh cảm giác
Biến chứng thường gặp	Sa nghẹt búi trĩ, thiếu máu do chảy máu kéo dài	Viêm nhiễm, tắc mạch búi trĩ
Nhận biết	Thường phát hiện muộn	Dễ nhận biết sớm

Mặc dù có sự khác biệt rõ ràng nhưng trong thực tế, một số người bệnh có thể gặp tình trạng trĩ hỗn hợp, tức là đồng thời xuất hiện cả trĩ nội và trĩ ngoại. Vì vậy, việc thăm khám và đánh giá đúng tình trạng bệnh đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị.

Nguyên nhân gây ra trĩ nội và trĩ ngoại

Mặc dù khác nhau về vị trí hình thành, nhưng nguyên nhân gây trĩ nội và trĩ ngoại có nhiều điểm tương đồng. Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm:

Táo bón kéo dài

Táo bón khiến người bệnh phải rặn nhiều khi đi đại tiện. Áp lực lớn lên vùng hậu môn làm các tĩnh mạch bị giãn, lâu ngày hình thành búi trĩ.

Thói quen ngồi lâu

Nhân viên văn phòng, người thường xuyên lái xe đường dài hoặc ít vận động có nguy cơ mắc bệnh trĩ cao hơn do tuần hoàn máu vùng hậu môn bị ảnh hưởng.

Chế độ ăn uống thiếu chất xơ

Việc ăn ít rau xanh, trái cây, uống ít nước khiến phân khô cứng, gây khó khăn khi đi vệ sinh và làm tăng áp lực lên thành hậu môn.

Mang thai và sinh nở

Ở phụ nữ mang thai, sự phát triển của thai nhi tạo áp lực lên vùng chậu, đồng thời thay đổi nội tiết làm tăng nguy cơ táo bón và bệnh trĩ.

Tuổi tác

Theo thời gian, các mô nâng đỡ tĩnh mạch hậu môn bị suy yếu, khiến khả năng giữ cấu trúc mạch máu giảm, dễ dẫn đến hình thành búi trĩ.

Trĩ nội và trĩ ngoại loại nào nguy hiểm hơn?

Nhiều người thường thắc mắc trĩ nội hay trĩ ngoại nguy hiểm hơn? Tuy nhiên, theo chuyên gia, mức độ nguy hiểm không phụ thuộc hoàn toàn vào loại trĩ mà còn liên quan đến giai đoạn bệnh, tình trạng viêm nhiễm và phương pháp xử lý.

Trĩ nội nếu không kiểm soát tốt có thể gây:

• Thiếu máu do chảy máu kéo dài.
• Sa nghẹt búi trĩ.
• Viêm nhiễm vùng hậu môn.
• Ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.

Trong khi đó, trĩ ngoại có thể gây:

• Đau rát kéo dài.
• Viêm nhiễm do tổn thương vùng da quanh hậu môn.
• Hình thành huyết khối gây đau dữ dội.
• Khó khăn khi ngồi, đi lại.

Vì vậy, dù là trĩ nội hay trĩ ngoại, người bệnh không nên chủ quan. Việc thăm khám và điều trị sớm sẽ giúp kiểm soát triệu chứng hiệu quả hơn.

Chuyên gia hướng dẫn cách điều trị trĩ nội và trĩ ngoại an toàn

Theo các chuyên gia, điều trị bệnh trĩ cần dựa trên mức độ bệnh, triệu chứng và tình trạng sức khỏe của từng người. Không phải trường hợp nào cũng cần can thiệp phẫu thuật. Nhiều người bệnh ở giai đoạn nhẹ có thể cải thiện bằng cách thay đổi thói quen sinh hoạt kết hợp các phương pháp hỗ trợ phù hợp.

Điều chỉnh chế độ ăn uống

Một chế độ ăn khoa học giúp làm mềm phân, giảm áp lực khi đi đại tiện:

• Tăng cường rau xanh, trái cây giàu chất xơ.
• Uống đủ nước mỗi ngày.
• Hạn chế đồ ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ.
• Hạn chế rượu bia, chất kích thích.

Chất xơ giúp tăng nhu động ruột, hỗ trợ quá trình đào thải phân dễ dàng hơn, từ đó giảm tình trạng rặn mạnh – một trong những yếu tố thúc đẩy bệnh trĩ tiến triển.

Thay đổi thói quen đi vệ sinh

Người bệnh nên:

• Không nhịn đi đại tiện khi có nhu cầu.
• Không ngồi quá lâu trong nhà vệ sinh.
• Tránh rặn mạnh khi đi ngoài.
• Duy trì thói quen đi vệ sinh đúng giờ.

Những thay đổi nhỏ này có thể giúp giảm áp lực lên hệ thống tĩnh mạch hậu môn và hỗ trợ phòng ngừa tái phát.

Vệ sinh vùng hậu môn đúng cách

Giữ vùng hậu môn sạch sẽ là yếu tố quan trọng trong quá trình chăm sóc bệnh trĩ.

Người bệnh nên:

• Rửa nhẹ nhàng bằng nước sạch sau khi đi vệ sinh.
• Tránh sử dụng giấy vệ sinh cứng gây kích ứng.
• Không gãi mạnh khi ngứa vì có thể làm tổn thương niêm mạc.

Sử dụng sản phẩm hỗ trợ từ thảo dược

Bên cạnh thay đổi lối sống, nhiều người lựa chọn các sản phẩm hỗ trợ có nguồn gốc thảo dược nhằm giúp chăm sóc vùng hậu môn, giảm cảm giác khó chịu do bệnh trĩ gây ra.

Dược phẩm Hoàng Long ViNa phát triển các sản phẩm như trà táo bón Thanh Trường, chè ngâm trĩ Thanh Hậu An hỗ trợ chăm sóc sức khỏe tiêu hóa, trong đó có chè ngâm trĩ Thanh Hậu An với các thành phần thảo dược như Thổ Phục Linh, Kim Ngân Cuống, Bồ Công Anh, Hoàng Bá.

Các thành phần này thường được sử dụng trong y học cổ truyền với mục đích hỗ trợ thanh nhiệt, giải độc, giúp làm dịu vùng da bị kích ứng và hỗ trợ giảm các triệu chứng khó chịu như ngứa rát, nóng hậu môn.

Người dùng nên sử dụng sản phẩm theo hướng dẫn và kết hợp chế độ ăn uống, sinh hoạt khoa học để đạt hiệu quả chăm sóc tốt hơn.

Điều trị y khoa khi bệnh tiến triển nặng

Với trường hợp trĩ nội độ 3, độ 4 hoặc trĩ ngoại gây biến chứng, người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám để lựa chọn phương pháp phù hợp.

Một số phương pháp điều trị có thể được áp dụng gồm:

• Dùng thuốc theo chỉ định.
• Thủ thuật hỗ trợ điều trị trĩ.
• Can thiệp ngoại khoa trong trường hợp cần thiết.

Việc tự ý sử dụng thuốc hoặc áp dụng các phương pháp chưa được kiểm chứng có thể khiến bệnh kéo dài hoặc gây tác dụng không mong muốn.

Cách phòng ngừa trĩ nội và trĩ ngoại tái phát

Sau khi cải thiện triệu chứng, người bệnh vẫn cần duy trì thói quen phòng ngừa lâu dài:

• Ăn uống đủ chất xơ.
• Uống đủ nước.
• Tập thể dục thường xuyên.
• Hạn chế ngồi lâu một tư thế.
• Duy trì cân nặng hợp lý.
• Không rặn mạnh khi đi vệ sinh.

Đặc biệt, những người từng mắc bệnh trĩ nên chú ý kiểm soát tình trạng táo bón vì đây là nguyên nhân phổ biến khiến bệnh dễ tái phát.

Trĩ nội và trĩ ngoại khác nhau thế nào? Điểm khác biệt quan trọng nhất nằm ở vị trí hình thành búi trĩ, triệu chứng biểu hiện và mức độ ảnh hưởng đến sinh hoạt. Trĩ nội thường phát triển âm thầm bên trong hậu môn, trong khi trĩ ngoại dễ nhận biết hơn do gây đau và sưng ở vùng bên ngoài.

Theo các chuyên gia, điều trị bệnh trĩ cần kết hợp nhiều yếu tố như điều chỉnh chế độ ăn uống, thay đổi thói quen sinh hoạt, vệ sinh đúng cách và sử dụng sản phẩm hỗ trợ phù hợp. Khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường như chảy máu kéo dài, đau dữ dội hoặc búi trĩ sa ra ngoài, người bệnh nên chủ động thăm khám để có hướng xử lý an toàn.

Dược phẩm Hoàng Long ViNa luôn hướng đến việc nghiên cứu và phát triển các giải pháp chăm sóc sức khỏe từ thảo dược, đồng hành cùng người dùng trong hành trình cải thiện các vấn đề tiêu hóa và vùng hậu môn – trực tràng.